Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası

Riskli yapı tespitine karşı iptal davası

Güncellenme Tarihi: Temmuz 6, 2025

Riskli yapı tespitinin hukuka aykırı olduğunu düşünen maliklerin, riskli yapı tespitine karşı iptal davası açma hakları vardır. Ancak iptal davasını açmak için davaya konu işlemin, idari işlem niteliğinde olması ve kesinlik kazanması gerekmektedir. Ayrıca iptal davasını açmak için idari işlemler nedeniyle hak sahiplerinin şahsi menfaatlerinin ihlali gereklidir. Zira kişiler kentsel dönüşümde başkalarının haklarının ihlali gerekçesiyle riskli yapı kararına karşı iptal davası açamazlar.

Riskli yapı kararına karşı iptal davası açma hakkı için riskli yapı tespitine itiraz şart değildir. İdari işlem sebebiyle menfaat ihlali mevcutsa, hak sahibinin itiraz etmeden de iptal davası açması mümkündür. Fakat itiraz etmişse, itirazın reddine ilişkin karara karşı idare mahkemelerinde iptal davası açması gerekir.

Riskli Yapı Kararına Karşı İptal Davası Açma Süresi Nedir?

Riskli yapı tespitine karşı iptal davası açma süresi, itiraz sonrasındaki idari işlemlerin hak sahiplerine tebliğinden itibaren 30 gündür. Hak sahipleri, bu yasal süre içerisinde İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca iptal davası açabilirler. İdare mahkemelerine dava açmada genel süre 60 gündür. Fakat 6306 sayılı kentsel dönüşüm yasasının getirdiği düzenleme ile kentsel dönüşüm sürecindeki idari işlemlere karşı dava açma süresi 30 gün olarak belirlenmiştir.

7471 sayılı Kanun ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanununa geçici madde eklenmiştir. AFAD tarafından genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde açılan iptal davalarında ivedi ve öncelikli işlem uygulaması getirilmiştir.

  • İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığından alınan yazıda, 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş ili Pazarcık ve Ekinözü ilçelerinde meydana gelen deprem afetleri sonrasında:
  • 07.02.2023 tarihinde Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye, Şanlıurfa illerinin tamamının
  • 15.02.2023 tarihinde Elazığ ilinin tamamının
  • 21.02.2023 tarihinde Sivas ilinin Gürün ilçesinin
  • 07.04.2023 tarihinde Batman, Bingöl, Kayseri, Mardin, Niğde ve Tunceli illerinin tamamı Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi  olmuştur.

Buna göre genel hayata etkili afet bölgelerindeki kentsel dönüşüm iptal davalarında dosya inceleme ve karar alma süreçleri daha hızlıdır ve yürütmeyi durdurma kararına itiraz yolu kapalıdır. İstinaf süreleri de 30 günden 15 güne düşürülmüştür. Yargılama sürecindeki diğer tüm usuli işlemlerin de ivedilikle yapılmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiştir.

Riskli yapı tespitine karşı iptal davası açılması

Riskli Yapı Kararına Karşı Kimler İptal Davası Açabilir?

İptal davası açma hakkı, idari işlemler nedeniyle hukuki menfaatleri zedelenen malikler veya kanuni temsilcilerine aittir. Kiracıların veya sınırlı ayni hak sahiplerinin iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

İptal Davası Açılmasının Koşulları

Riskli yapı tespitine karşı iptal davası açma hakkı için:

  • İptal davasına konu işlemin ‘’idari işlem’’ niteliğinde olması.
  • Bu idari işlemin kesinlik kazanması.
  • İptal davasının dava açma hakkı bulunan kişilerce açılması.
  • Kanuni süresi içinde açılması.
  • İdari başvuru yollarının tüketilmiş olması.(Öncelikle iptal davasına konu idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi için idareye başvurunun yapılması).
  • İdari işlem sebebiyle meşru hukuki bir menfaatin ihlali.

hallerinin mevcut olması gerekmektedir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Riskli yapı tespitine karşı iptal davasında görevli yargı birimi, idare mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise taşınmazın bulunduğu il veya ilçede bulunan idare mahkemesidir.

Riskli yapı tespitine karşı iptal davasının sonucunda verilebilen kararlar

RİSKLİ YAPI TESPİTİNE KARŞI İPTAL DAVASI AÇILMASININ HUKUKİ SONUÇLARI

İptal Kararı Verilmesi Yönünden

Kentsel dönüşüm iptal davasının sonucunda Mahkemenin idari işlemi iptal etmesi mümkündür. İptal kararı verildiğinde, idari işlem ortadan kalkar ve işlem hiç yapılmamış gibi hukuki sonuç doğurur. Dolayısıyla kentsel dönüşüm süreci de iptal olur. Sürecin devamındaki tahliye ve yıkım işlemleri gerçekleşmez, tapuda kaydında yer alan riskli yapı şerhi kalkar. Bu nedenle ilgili gayrimenkul, artık 6306 sayılı Kentsel Dönüşüm Yasasına tabi olmaz. Yani dava konusu binada kentsel dönüşüm süreci son bulur. İptal davasının reddine karar karar verilmesi halinde ise kentsel dönüşüm süreci devam eder.

Yürütmenin Durdurulması Kararı Yönünden

Riskli yapı tespiti kararına karşı açılacak iptal davalarında yürütmenin durdurulması da talep edilebilir. Yürütmenin durdurulması kararının işlevi, yargılama konusu idari işlemi askıya almaktır. Dolayısıyla bu karar daha ziyade bir tedbir kararı niteliğindedir. Yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi için iptal davası ile birlikte talep edilmesi gerekir. Ayrıca işlem hukuka aykırı olmalı ve uygulanırsa telafisi güç veya imkansız hak kayıpları doğacak olmalıdır.

  • İdare hukukunda, idari işlemin açıkça hukuka aykırı olmasından kastedilen işlemin; yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarında yasaya aykırılıklar bulunması halidir. Bu unsurlardan herhangi birinde usul ve esasa aykırılık mevcutsa, o idari işlem hukuka aykırıdır. Ancak hukuka aykırı işlem tek başına yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için yeterli değildir. İşlemin uygulanması halinde, telafisi güç veya imkansız bir hak kaybına sebebiyet verecek olması gerekir.
  • Yürütmenin durdurulması talebinin diğer şartı, bir önceki maddede izah ettiğimiz üzere telafisi güç veya imkansız bir hak kaybı riskidir. Bu durumda Mahkeme iptal kararı tesis etse dahi idari işlemin yapılmadan önceki halin sağlanmasının güç veya mümkün olmaması aranır. Yani işlemden önceki eski halin geri getirilmesi olanağı bulunmamalıdır. Kentsel dönüşümdeki iptal davalarında, Mahkeme kararıyla binanın riskli yapı tespiti işlemi iptal olsa dahi yargılama sürecinde yürütmenin durdurulmasına karar verilmemesi halinde, iptal kararına kadar kentsel dönüşüm sürecindeki işlemler icra edilecektir. Bu halde, binanın tahliyesi ve yıkılmasından sonra riskli yapı tespiti işleminin iptalindeki hukuki yararın, talep edenin beklediği hukuki yarar olmadığı açıktır. Dolayısıyla ‘’telafisi güç veya imkansız zararların oluşacak olması’’ şartı, riskli yapının tespitine itiraz halinde mevcuttur. Bu itibarla riskli yapı kararına karşı iptal davası açarken yürütmenin durdurulması kararı da talep edilmelidir.

Yürütmenin durdurulması talebinin reddedilmesi halinde, idarece kentsel dönüşüme ilişkin diğer idari işlemler gerçekleştirilmeye devam edilecektir.

RİSKLİ YAPI TESPİTİNE KARŞI İPTAL DAVASI DİLEKÇE ÖRNEĞİ 2025

Riskli yapı kararının iptali davası dilekçesi örneği aşağıda sunulmuştur. İş bu dilekçe fikir vermek için tarafımızca hazırlanmıştır. Ancak her somut vakıanın kendi içerisinde değişkenlik göstereceği unutulmamalıdır.

İSTANBUL NÖBETÇİ İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI’NA      

Yürütmenin Durdurulması Taleplidir

DAVACI :

DAVALI : … Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü

KONU    :  İstanbul ili Kadıköy ilçesi…adres .. ada .. parsel numaralı taşınmaz hakkında … tarihli hukuka aykırı riskli yapı tespiti kararının iptali ile; yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi taleplerimizi içerir dava dilekçemizdir.

TEBLİĞ TARİHİ :

AÇIKLAMALAR :

Tarafımıza .. tarihinde tebliğ olmuş usul ve yasaya aykırı riskli yapı kararına karşı yasal süresi içinde iş bu davayı açma zorunluluğumuz hasıl olmuştur. Sayın Mahkemece dava konusu idari işlemin iptaline ve telafisi mümkün olmayan hak kayıplarının oluşmaması adına yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi gerekmektedir. Şöyle ki;

Müvekkilin maliki olduğu gayrimenkul, ekonomik ömrünü tamamlamamıştır. Bina, yıkılma veya ağır hasar görme riski de taşımamaktadır. Bu husus, dava konusu gayrimenkul hakkında lisanslı firmalarca hazırlanmış eski tarihli raporlarda görülmektedir. İlgili raporlar dava dilekçemizin ekinde sunulmuştur. Yargılamanın konusu bina henüz 13 yıllıktır. Bu sebeple ekonomik ömrü bitmemiş ve afet riskine karşı da dayanıklı olduğu teknik verilerle sabit binanın riskli yapı olarak tespiti, açıkça hukuka aykırıdır.

HUKUKİ SEBEPLER        :  İYUK, ve ilgili mevzuat  

DELİLLER                         : Teknik raporlar, bilirkişi, keşif her türlü yasal delil,  

SONUÇ VE İSTEM          : Yukarıda açıklanan nedenler Sayın Mahkemece re’sen tespiti gerekli nedenlerle;

İlgili taşınmazın riskli yapı olup olmadığının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına,

Davalı idarenin riskli yapı kararının iptaline,

Müteakip idari işlemlerin doğuracağı zararlar göz önüne alınarak yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini vekaleten talep ederiz.

Davacı Vekili
Av. Emre ACUN

ACUN HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Emre ACUN

UYARI: Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Emre ACUN‘ a ait olup, izinsiz olarak kopyalanamaz ve yayınlanamaz. Ancak okuyucularımızın, makale ve diğer içeriklerimizi dilekçelerinde kullanmaları serbesttir.

İlgili Yazılar