Güncellenme Tarihi: Nisan 16, 2025
İşçinin gerçekte aldığı ücretin maaş bordrosunda eksik gösterilmesi iş hayatında sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun temel nedeni işverenin maliyetleri düşürmek istemesidir. Nitekim maaşın asgari ücretten gösterilmesi ile işçi için daha az SGK primi ve daha az vergi borcu doğacaktır. Bu hukuka aykırı uygulamanın işveren açısından maddi faydaları ne kadar fazla ise işçi açısından da bir o kadar zararı vardır. İşçi iş sözleşmesini, sigortanın düşük bildirilmesi veya maaşın asgari ücretten gösterilmesi sebebiyle haklı nedenle feshederek kıdem tazminatını alabilir. Nitekim 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, haklı nedenle fesih halinde kıdem tazminatını talep mümkündür.
Maaşın Asgari Ücretten Gösterilmesinin İşçi Açısından Zararları
İşverence bordroda maaşı asgari ücretten gösterilen işçinin;
- Prim miktarlarının SGK’ya eksik gösterilmesi nedeniyle emekli maaşı
- İşçi hastalanır ise geçici iş göremezlik ödeneği
- Alacağı işsizlik maaşı meblağı
- Kıdem tazminatı
- İhbar tazminatı
Gibi haklarından doğan alacaklarında düşüş meydana gelir. Dolayısıyla işçinin gerçekte aldığı maaşın resmiyette daha düşük gösterilmesi işçiye maddi kayıplar yaşatacaktır.
Maaşım Yüksek Ama Asgari Ücretten Gösteriliyor Ne Yapmalıyım?
İşveren tarafından maaşın asgari ücret gösterilmesi haklı fesih nedenidir. Yani işçinin haklı nedenle derhal fesih yapma imkanı vardır. Yani işçinin haklı nedenle fesih hakkını kullanarak istifa etmesi mümkündür. Bu noktada öncelikle işverene noter vasıtasıyla ihtarname göndererek primlerin tam olarak ödenmesini ve bordrolarda tahrifat yapmamasını ikaz etmek faydalı olacaktır. Sorun çözülmüyorsa işvereni SGK’ ya şikayet etmek ve ALO 170 hattından destek almak mümkündür. Nitekim işçi, iş mahkemelerinde dava açabilir ve hukuki haklarını yargı mercilerinde arayabilir.
Yargıtay, işçinin uyarılarına rağmen sigorta primlerinin işverence eksik bildirilmesini haklı fesih sebebi kabul etmiştir. Nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 13.01.2016 tarihli 2016/563 sayılı kararında özetle şu hususlar her almaktadır:
- İşveren tarafından işçinin ücretinin uygun olarak hesaplanmaması ve ödenmemesi, işçi açısından iş sözleşmesinin feshi için haklı nedendir.
- İşçinin sigorta primlerinin hiç yatırılmaması veya eksik bildirilmesi, sosyal güvenlik hakkını ilgilendiren bir husustur. Fakat Dairemizin istikrar kazanmış uygulamasına göre, sigorta primlerinin hiç yatırılmaması, eksik yatırılması veya düşük ücretten yatırılması hallerinde de işçinin haklı fesih imkanı vardır.
- İşçi, noter kanalıyla gönderdiği ihtarname ile gördüğü lüzum üzerine istifa ettiğini beyan etmiştir.
- İşçinin ücretinin SGK’ ya eksik bildirildiği, fazla çalışma ücreti alacağı olduğu tespit edilmiş olup bu durum işçiye 4857 sayılı İş Kanununa göre haklı fesih imkanı vermektedir. Dolayısıyla istifa konulu ihtarnameyi, iş akdinin haklı nedenle feshine yönelik olduğu şeklinde yorumlamak gerekir.
- İş sözleşmesi haklı nedenle feshedildiği için de işçi kıdem tazminatına hak kazanmıştır.
İşçinin Maaşının Düşük Gösterildiğinin İspatı
Maaşın eksik gösterilmesi hususunun ispatı konusunda zorluklar mevcuttur. İşçinin imzaladığı ve herhangi bir ihtirazi kayıt koymadığı maaş bordroları, hukuki süreçte onun aleyhine sonuç doğurur. Dolayısıyla maaşının bordroda yazandan daha yüksek olduğunu iddia eden işçinin, bu iddiasını ispatlamak için güçlü delillere ihtiyacı vardır. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 25.01.2017 tarihli 2017/154 sayılı Kararında, maaşı ispat edecek güçlü deliller yoksa imzalı maaş bordrolarının işçi aleyhinde delil olacağını belirtmiştir. Bahse konu kararda şu hususlar geçmektedir:
- Bahçıvan olan işçi, ücretinin bordroda düşük gösterildiğini iddia etmiş, işveren ise bordronun hakikati yansıttığı yönünde savunma yapmıştır.
- Yerel Mahkeme emsal ücret araştırması yapmıştır. Türkiye Otel, Lokanta ve Dinlenme Yerleri İşçileri Sendikası emsal ücreti alınmış, işçinin iddia ettiği değerlere yakın tespit edilmiştir.
- Yerel Mahkeme, işçinin tanıklarını dinlemiştir. Tanıklar işçinin iddialarına uygun beyan vermişlerdir.
- Fakat Yüksek Mahkeme, emsal ücret araştırması neticesinde sadece işçi sendikasının bildirdiği ücretin esas alınarak sonuca gidilemeyeceği yönünde değerlendirme yapmıştır.
- İşçinin tanıklarından birinin işveren ile davası vardır. Dolayısıyla Yüksek Mahkemeye göre işçinin tanıkları da olayı hakikati tespit açısından yeterli değildir.
- İmzalı ücret bordrolarında da asgari ücretten daha yüksek bir ücret yazmaktadır.
- Tüm bu açıklamalar karşısında işçi, gerçek ücretinin bordrolarda gösterilen miktardan daha yüksek olduğunu ispat edememiştir. Dolayısıyla bordrolarda yazılı miktarın işçinin ücreti olarak kabulü gerekmektedir. (Yargıtay HGK 2014/2090 E. 2017/154 K. 25.01.2017 T.)
Av. Emre ACUN
UYARI: Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Av. Emre ACUN‘ a aittir ve izinsiz olarak kopyalanamaz veya yayınlanamaz. Ancak okuyucularımızın, makale ve diğer içeriklerimizi dilekçelerinde kullanmaları serbesttir.
