3 Kodu İle İşten Çıkarma

SGK işten çıkış Kodu 3

Güncellenme Tarihi: Ocak 5, 2026

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi, diğer bir deyişle işçinin istifası, SGK işten çıkış kodu 3’ün konusunu oluşturmaktadır. 3 kodu işçinin hem haklı hem de haksız fesihleri için kullanılmaktadır. İşverenin 3 kodu ile işten çıkarma yapması halinde işçilerin tazminat ve işsizlik maaşı alabilmeleri için belirli şartları sağlıyor olması gerekmektedir.

İşten çıkış kodları, olası iş yargılamalarında büyük önem taşımaktadır. İş mahkemelerine taşınan uyuşmazlıklarda, iş sözleşmesinin fesih nedeni ile işten çıkış kodu birbiriyle uyumlu olmalıdır. Herhangi bir uyumsuzluk davanın sonucunu doğrudan etkileyebilmektedir.

3 Kodu İle İşten Çıkarma Nedir?

İşten çıkış kodu, sigortalının iş sözleşmesinin hangi nedenle sona erdiğinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) bildirilmesini ifade eden koddur. İşveren, işten ayrılış bildirgesi aracılığıyla, 4857 sayılı İş Kanunu ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nda öngörülen hükümler doğrultusunda SGK tarafından belirlenen işten çıkış kodlarından uygun olanını seçmekle yükümlüdür. Bu kodlar, iş sözleşmesinin fesih nedenini resmi olarak ortaya koyar. Bu da işçinin sosyal güvenlik ile işsizlik ödeneğine ilişkin haklarının belirlenmesinde esas alınır.

İşçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini feshetmesi yani istifa etmesi ile işveren SGK’ya 3 kodunu bildirmelidir. Bu istifanın ne nedenle yapıldığı alınacak tazminat hakları ve işsizlik maaşı açısından önem teşkil etmektedir. İş sözleşmesinin işçi tarafından fesihleri haklı nedenle veya haksız nedenle olabilmektedir.

İşçinin Haklı Nedenle İstifası

İşçinin haklı nedenle fesih sebepleri 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde belirtilmiştir. Bunlar sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırı haller ile zorlayıcı nedenler şeklinde düzenlenmiştir. Kanundaki bu sebeplerle iş sözleşmesini fesheden işçi haklı nedenle fesih yapmış sayılmaktadır. Uygulamada en sık karşılaşılan örnekleri maaşın ödenmemesi, fazla mesai ücretlerinin karşılanmaması, işyerinde yaşanan kavga, mobbing gibi olumsuz vakalardır. Haklı fesihle istifa eden işçi bir çok işçi hakkından yararlanabilmektedir.

Uyuşmazlık halinde, haklı nedenin varlığını ispat yükü işçiye aittir. Bu nedenle 3 kodu ile işten çıkarılan işçinin olası bir yasal sürece hazırlanırken gereken delilleri bulundurması gerekmektedir.

İşçinin Haklı Bir Neden Olmaksızın İstifası

İşçinin 4857 Sayılı İş Kanununun 24. maddesinde yazılı sebepler (sağlık sebepleri, ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve zorlayıcı sebepler) kapsamında istifa etmesi gerekmektedir. Bu nedenlerden birine dayanılmayan fesihler, haklı feshin kapsamına girmeyecektir.

3 Kodu İle İşten Çıkarma Halinde Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı, bir işçinin aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalıştıktan sonra, kanunda belirtilen nedenlerle işten ayrılması halinde kazandığı tazminat hakkıdır. Kıdem tazminatı, her bir tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanmaktadır.

Genel kaideye göre 3 kodu işe işten çıkarma halinde işçi kıdem tazminatına hak kazanamayacaktır. Yani işçinin istifasının akabinde işveren SGK’ ya çıkış kodunu 3 olarak bildirirse ve işçinin istifa için haklı bir nedeni yoksa kıdem tazminatına hak kazanması da söz konusu olmayacaktır. Dolayısıyla işçi haklı bir nedenle istifa etmiş ise yasal yollara başvurmalıdır. Haklı fesih iddiasını ispatlayarak kıdem tazminatını talep etmelidir.

3 Kodu İle İşten Çıkarma Halinde İhbar Tazminatı

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın, kanunda belirtilen bildirim süresine uymaması durumunda karşı tarafa ödediği tazminattır. İş sözleşmesini fesheden taraf işçi olduğu için işverenin işçiye kullandırmakla yükümlü olduğu bir ihbar süresi yoktur. Dolayısıyla SGK’ ya kod 3 bildirildiyse, işçiye ihbar tazminatı ödemesi de yapılmayacaktır.

3 Kodu İle İşten Çıkarma İşsizlik Maaşı

İşsizlik maaşı, kendi isteği ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalılara, devlet tarafından ödenen geçici ödenektir. Genel kural olarak, istifa ederek işten ayrılan işçi işsizlik maaşı alma hakkı bulunmamaktadır. Dolayısıyla işverence SGK’ ya 3 kodu ile çıkış bildirildiyse işçi işsizlik maaşı alamayacaktır. Ancak işçi, haklı nedenle fesih yaptığını İş Mahkemesi’nde ispat ettiğinde işsizlik maaşı almaya hak kazanabilmektedir.

Gerçeğe Aykırı Kod Bildirimi

İşten çıkış kodunun gerçeğe uygun bildirilmesi, hem işçi hem de işveren açısından büyük önem taşımaktadır. Zira fesih nedeninin doğru şekilde bildirilmesi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, işsizlik ödeneğine hak kazanma gibi hususlarda belirleyici rol oynamaktadır. Eğer işveren işten ayrılış bildirgesini usulüne uygun düzenlemiş ise işçi, bildirilen işten çıkış kodunu e-Devlet sistemi üzerinden öğrenebilmektedir. Eğer işçi kod bildiriminin gerçeğe aykırı olduğunu düşünüyorsa işverene karşı tespit davası açabilmektedir.

Hatalı SGK 3 Kodunu Düzeltme Yolları

SGK’ya Düzeltme Başvurusu

İşveren, işten ayrılış bildirgesindeki meslek, kod, çıkış günü ve gerekçeyi, işten çıkarma tarihinden itibaren 10 gün içinde SGK’ya başvurarak düzeltebilmektedir. Bu düzeltme, aylık prim ve hizmet belgesiyle çelişmemeli ve şüphe uyandırmamalıdır. İşçi yalnızca işverenle birlikte düzeltme başvurusunda bulunabilmektedir. Düzeltme sonrası, işsizlik ödeneği başvurusu için gerekli belgelerle İŞKUR’a başvuru mümkündür.

Dava Yoluna Gitme

Yargıtay içtihatlarına göre, işten çıkış kodunun gerçeği yansıtmadığını düşünen işçi, işverene karşı tespit davası açabilmektedir. Bu dava açısından işçinin ayrıca bir zarara uğradığını kanıtlaması şart değildir. Çıkış kodunun hatalı olması tek başına dava açılması için yeterlidir. Ancak işçinin, aynı feshe ilişkin işçilik alacakları konusunda açılmış başka bir davasının bulunmaması gerekir. Mahkeme kararının kesinleşmesini takiben işçi, 30 gün içinde İŞKUR’a başvuruda bulunmalıdır. Kıdem ve ihbar tazminatına ilişkin davalar, İŞKUR’a yapılacak başvuruya engel teşkil etmez. İşsizlik ödeneği başvurularında ise mahkeme kararında belirtilen fesih tarihi esas alınır.

3 Koduyla İşten Çıkan İşçi Hangi Durumlarda Avukata Başvurmalıdır?

İşçi haklı nedenle fesih ile istifa etmişse kıdem tazminatı, işsizlik maaşı gibi haklara sahip olmaktadır. Ancak 3 koduyla işten çıkan işçi genel kaideye göre bu hakları talep edememektedir. Bu nedenle işçinin aksi bir hali ispat etmesi için adli yollara başvurması gerekmektedir. Bu gibi iş hukukuna ilişkin davalar, hem mevzuat hem de uygulama açısından teknik bir süreç gerektirmektedir. Bu nedenle;

  • Fesih nedenlerinin ispatı,
  • Tazminat ve alacakların doğru hesaplanması,
  • Delillerin toplanması,
  • Usul kurallarına uygun hareket edilmesi

için bir uzman iş hukuku avukatı ile hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.

İş Hukuku Avukat Ücreti

İş hukukuna ilişkin ihtilaflarda avukatlar, genellikle dava sürecinde işçiden peşin ücret almazlar. Dava sonunda kazanılan tazminat ve alacaklardan belirli bir oran (%10-20) üzerinden ücret alırlar. Bu uygulama, işçinin haklarını tam olarak alabilmesi için verilen hukuki hizmetin karşılığıdır.

Av. Emre ACUN

UYARI: Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Avukat Emre ACUN‘ a ait olup izinsiz olarak kopyalanamaz veya yayınlanamaz. Ancak okuyucularımızın, makale ve diğer içeriklerimizi dilekçelerinde kullanmaları serbesttir.

İlgili Yazılar